Breaking Newz:

Το Charlie Hebdo και η σημασία του φόβου

Ας αφήσουμε για λίγο το group therapy στην άκρη

Κάθε φορά που η κοινή γνώμη συγκλονίζεται από ένα αποτρόπαιο γεγονός, όπως το πρόσφατο μακελειό στη Γαλλία, βρίσκω αρκετά αξιοπερίεργη τη στρατηγική κοινωνικής εμψύχωσης που ακολουθείται από πολλούς εξίσου με μένα ταραγμένους, η οποία συνοψίζεται στο μότο “Not Afraid”, με διάφορες παραλλαγές. Με προβληματίζει κάμποσο, κυρίως γιατί βρίσκω το συναισθηματικό της υπόβαθρο εντελώς ξένο απ’ ό,τι νιώθω εγώ εκείνη τη στιγμή. Εγώ φοβάμαι πάρα πολύ. Και δεν μπορώ να καταλάβω πώς γίνεται οι άλλοι να μην φοβούνται παρακολουθώντας εν ψυχρώ δολοφονίες και γνωρίζοντας το ελάχιστο της απόστασης που τους χωρίζει από κάτι αντίστοιχο και στη δική τους χώρα (με το παράδειγμα της athens voice νωπό ακόμα στη συλλογική μνήμη).

Νομίζω ότι ο φόβος δεν είναι μόνο φυσιολογικό ψυχικό επακόλουθο μιας τέτοιας κατάστασης, αλλά και εντελώς απαραίτητο στάδιο για την εκτίμηση της σοβαρότητάς της. Η θαρραλέα αγωνιστικότητα και η πομπώδης συνθηματολογία εναντίον της ειδεχθούς βίας είναι σίγουρα όμορφες απόπειρες ηθικής αναπτέρωσης, αλλά όταν ο κόσμος στάζει αίμα και οι πηγές της παθογένειάς του διογκώνονται ανεξέλεγκτα, η έλλειψη φόβου ίσως αποτελεί εν μέρει άγνοια κινδύνου. Μπορεί τελικά και να επαυξάνουμε τον κίνδυνο, όταν σνομπάρουμε την παράμετρο του φόβου, καταπιέζοντάς την εμμονικά λες και είναι ντροπή ή σύμβολο αδυναμίας. Γιατί δεν είναι. Το δέος μπροστά στην στυγνή απανθρωπιά είναι η ένδειξη ότι ευτυχώς δεν είμαστε ακόμη κομμάτι της. Ο φόβος, λοιπόν, είναι μια πρωταρχική υπενθύμιση ότι η φρίκη εξακολουθεί να μας σοκάρει κι ότι δεν είμαστε εξοικειωμένοι μαζί της, κι αυτό είναι αναμφίβολα σημάδι υγείας μέσα σε μια κοινωνία που ηδονίζεται με λουτρά αίματος και κρεμάλες.

Ειρωνικά, ο φόβος που προσπαθούμε να ξορκίσουμε σα να είναι αφύσικος ή στοιχείο του ίδιου του προβλήματος, αποτελεί τον καταλύτη που, κατόπιν όλων των απαραίτητων ζυμώσεων, θα οδηγήσει με τους δικούς του ρυθμούς στην γόνιμη αντίδραση εναντίον εκείνου που μας πνίγει. Γιατί μόνο αν βιώσουμε στο πετσί μας το αίσχος της τρομοκρατίας, μόνο αν την κοιτάξουμε κατάματα και μυρίσουμε την αηδιαστική της αποφορά χωρίς να την αρωματίζουμε, θα κινητοποιηθούμε κατάλληλα για να την αποτινάξουμε. Όποιος δεν αισθάνεται ή προσπαθεί να μην αισθάνεται, αντιλαμβάνεται το πρόβλημα φιλοσοφικά μόνο. Η κυριολεκτική ευαισθητοποίηση και δράση προϋποθέτουν βίωμα, όλα τ’ άλλα είναι περιττές καλλιγραφίες και ακκισμοί (ακόμα κι αν είναι καλοπροαίρετα).

Ο φόβος είναι σαν τον πυρετό, σύμπτωμα που μας ειδοποιεί ότι κάτι μας απειλεί και πρέπει να το ρυθμίσουμε. Δεν έχει νόημα να καταφερόμαστε εναντίον του συμπτώματος – το ζητούμενο είναι να νικήσουμε το μικρόβιο και ο πυρετός μοιραία θα εξαφανιστεί. Σε μία εποχή που ο φασισμός καλπάζει απρόσκοπτα και κόβει τα πλέον ανύποπτα κεφάλια στον διάβα του (ατόμων που δεν έχουν συνειδητοποιήσει καν τον ηθικό αποκεφαλισμό τους), ίσως πρέπει να αφήσουμε για λίγο το group therapy στην άκρη, και να φοβηθούμε απ’ την αρχή όλοι μαζί. Κι ας είναι ο φόβος αυτός που θα μας φέρει στα συγκαλά μας, ώστε να συνειδητοποιήσουμε τους πραγματικούς εχθρούς μας και να στραφούμε ενάντια στον εκφοβισμό και την ανελευθερία ευθέως και αδιαπραγμάτευτα, χωρίς δογματικές διακρίσεις.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: