Advertisements
Breaking Newz:

Πότε γίναμε όλοι καλλιτέχνες;

Δεν ξέρω αν φταίει η οικονομική κρίση και οι ισχνές δυνατότητες επαγγελματικής κατοχύρωσης που αυτή συνεπάγεται, ή η πανεύκολη πλέον για όλους πρόσβαση σε κάθε ψηφιακό αρχείο λόγου, ήχου και εικόνας. Δεν ξέρω αν είναι σημείο των καιρών ή κανονική πραγματικότητα, που αυτή τη στιγμή χωνεύεται και παγιώνεται ιστορικά. Δεν ξέρω αν είναι σωστό ή λάθος. Ξέρω όμως ότι βρίσκω αφόρητη την ξαφνική τάση νέων και μεγάλων να ενδύονται μια εξαιρετικά προβλέψιμη καλλιτεχνική περιβολή και να αντιμετωπίζουν τη σύγχρονη ζωή ως καταραμένοι ποιητές.

Το φαινόμενο είναι τόσο μαζικό, που σχεδόν σε κάνει να αισθάνεσαι παράταιρος, αν δεν αφήσεις το κύμα του να παρασύρει κι εσένα. Ξαφνικά, όλοι αισθάνονται την ανάγκη να εκφραστούν σε κάθε επίπεδο μέσω της τέχνης, είτε επικαλούμενοι κάποια ταινία, είτε παραπέμποντας σε έναν στίχο τραγουδιού, είτε επισημαίνοντάς σου ότι για να τους καταλάβεις πραγματικά, θα πρέπει να διαβάσεις ένα ορισμένο βιβλίο. Μια συνωμοσία επιδερμικότητας και αξιολύπητου ελιτισμού εξυφαίνεται άτυπα, για να κάνει μερικά μυρμήγκια να αισθανθούν τιτάνες. Η τέχνη μοιάζει να εξυπηρετεί περισσότερο την ανάγκη των ανθρώπων να καμουφλάρουν το κενό, παρά τη δίψα τους για πνευματική ηδονή.

Καλλιτέχνες και άνθρωποι που θα ήθελαν να γίνουν γνωστοί ως τέτοιοι, έχουν γίνει μια άμορφη μάζα, που αδυνατεί να πάρει σχήμα, ακριβώς επειδή είναι τόσο ανομοιόμορφη οντολογικά. Τους βλέπεις παντού, στο facebook, σε κοινωνικές κλίκες, σε κοινές παρέες, να παριστάνουν τους θεματοφύλακες του ιερού τέρατος της πανανθρώπινης διανόησης και να παζαρεύουν αυτό που θεωρούν πραμάτεια τους, υπό τον όρο να τους αποδώσεις κάποια εύσημα.

Η άλλοτε αυθαίρετη, άλλοτε αυστηρή οικειοποίηση του εκάστοτε καλλιτεχνήματος δεν αποτελεί, βέβαια, το μόνο σύμπτωμα της καταστρατήγησης κάθε έννοιας καλλιτεχνικής γνησιότητας και αυθορμητισμού. Ο κόσμος γύρω μου έχει την εντύπωση ότι παράγει τέχνη, κι ως εκ τούτου αποτελεί φορέα πολιτισμού και ελπίδα κοινωνικής και πνευματικής σωτηρίας, επειδή κόλλησε ένα αυτοκόλλητο στραβά ή επειδή ζωγράφισε μια αληθοφανή μύγα στην άκρη μιας σελίδας. Δεν έχουμε δηλαδή, να κάνουμε μόνο με άτομα που θεωρούν τους εαυτούς τους γεννημένους κριτικούς και μεταπράτες της ανθρώπινης δημιουργικότητας. Περιστοιχιζόμαστε κι από έναν ολοένα αυξανόμενο αριθμό προσώπων που χρησιμοποιούν τη σύγχρονη ηθική και πνευματική σύγχυση για να γίνουν οι άγιοι, που στην πραγματικότητα κανείς δεν θέλει να λατρέψει.

Τι να φταίει άραγε;

Μια λειτουργική αγορά εργασίας δίνει ακόμα και στα άτομα που δεν διαθέτουν κάποιο ιδιαίτερο ταλέντο την ευκαιρία να αποδείξουν τη χρησιμότητά τους στον εαυτό τους και τους άλλους. Με την επέλαση της κρίσης και τη συρρίκνωση της οικονομίας, ο κόσμος βρέθηκε κλεισμένος σπίτι του και αποκλεισμένος από κάθε δίοδο καταξίωσης. Έστω και στοιχειώδους. Η εργασία, τόσο ως προς το πρακτικό της αντίκτυπο, όσο και ως προς την ιδιότητά της ως οργανικής θέσης σε ένα ευρύτερο σύστημα παραγωγής, αποτελεί μορφή κοινωνικής επιβεβαίωσης. Η απώλεια αυτής της επιβεβαίωσης στρέφει εκείνον που την έχει ανάγκη, δηλαδή τον καθένα, σε κάθε άλλο πρόσφορο μέσο, που υπόσχεται μια κάποια αναγνώριση στα μάτια των άλλων. Η τέχνη αποτελεί ιδανικό πάτημα για μια εκτόνωση τέτοιου είδους, γιατί ως έννοια είναι άυλη και δεν απαιτεί πολλές τυπικές προϋποθέσεις. Και η πιο κακοφορμισμένη σκατούλα μπορεί να θεωρηθεί καλλιτεχνικό δημιούργημα, υπό την προϋπόθεση της σωστής προώθησης και της κατάλληλης ναρκωτικής ουσίας.

Δεν με ενοχλούν τα συνειδησιακά καταφύγια του ανθρώπου, που παγώνουν προσωρινά την κατάρρευση και δικαιώνουν τον μύθο του περίφημου ενστίκτου αυτοσυντήρησης. Η ψευδαίσθηση που επιβάλλεται από ανθρώπινους μηχανισμούς επιβίωσης, εμπεριέχει άλλωστε, μια λανθάνουσα αυτογνωσία υψηλού βαθμού. Με ανησυχεί όμως, η αναγωγή του αξιολύπητου χόμπι σε υπερατομική κανονικότητα- το μαζικό πρόσταγμα σεβασμού απέναντι στη μετριότητα και τη σαχλαμάρα. Ακόμη κι όταν οι τελευταίες αποτελούν μια φυσιολογική έκφανση της ανθρώπινης ψυχολογίας υπό την παρούσα ιστορική συγκυρία.

Ας ηρεμήσουμε, λοιπόν, λιγάκι. Όχι, δεν είναι όλα για όλους και δεν είμαστε όλοι για τα πάντα.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: