Breaking Newz:

Οι δύο όψεις του σεξισμού στη σύγχρονη Ελλάδα

Στην Ελλάδα ερχόμαστε συνήθως αντιμέτωποι με τη διάσταση εκείνη του σεξισμού, που επιχειρεί να μειώσει τις γυναίκες χρησιμοποιώντας επιμέρους γνωρίσματά τους (όπως αυτά αποτυπώνονται στο σώμα ή στον χαρακτήρα), εναντίον τους. Είτε πρόκειται για ηθικά τους στοιχεία είτε για εμφανισιακά, όλα συνδέονται αδιακρίτως και καταχρηστικά με το φύλο τους με συμπαγώς στερεοτυπικό τρόπο, και κατοχυρώνονται ως αξιόμεμπτα, πυροδοτώντας έτσι κάθε είδους παράλογη βολή προς αυτές, απροκάλυπτη ή συγκαλυμμένη.

Έτσι, στον δημόσιο λόγο του τόπου ακούμε συνέχεια για “γλωσσοκοπάνες” (σε αντίθεση με τους φωνακλάδες και φλύαρους άντρες, οι οποίοι δεν επωμίζονται κάποιον χαρακτηρισμό γι’ αυτή τους την ιδιότητα), για γυναίκες ανοργασμικές (αποκλείεται, δηλαδή, να είναι απλώς αυστηρές per se), στερημένες (αν δεν πάνε με τα νερά του σεξιστή άντρα), κρυφοπουτάνες (επειδή το ντύσιμό τους προβάλλει το σώμα τους) κ.ο.κ. Παρατηρούμε δηλαδή μια ολόκληρη κοινωνία (χωρίς να εξαιρούνται και οι ίδιες οι γυναίκες) να προβάλει τις προκαταλήψεις, τις χυδαίες εμμονές και τις σεξουαλικές της αγκυλώσεις πάνω στη γυναίκα, μεταμφιέζοντας το φορτίο του αρχέγονου μένους της σε αξιολογική κρίση, με σαθρά επιχειρήματα: Π.χ Η τάδε βουλευτής διακόπτει τους συνομιλητές της συνέχεια και μονολογεί παραληρηματικά, άρα κάτι της λείπει από τη σεξουαλική της ζωή. Wtf? Δεν μπορεί να είναι απλώς αγενής και υπερφίαλη; Όχι φυσικά, γιατί η βαθιά ριζωμένη νοοτροπία που παραδοσιακά ενοχοποιεί τη γυναικεία σεξουαλικότητα (συνεπικουρούμενη σαφώς κι από λανθάνουσες ή μη, θρησκευτικές παραμέτρους), δίνει ακόμα έρεισμα σε κάθε δογματικό πολέμιό της βουλευτού να τη μεμφθεί με αδόκιμες αλλά εντελώς δημοφιλείς αναγωγές στο φύλο της.

Κι ενώ, στις περισσότερες περιπτώσεις σεξιστικών κρουσμάτων, το κοινωνικά απρόσφορο σχήμα που περιέγραψα παραπάνω είναι αυτό που απαντά κατ’ εξοχήν, στην περίπτωση της Αμάλ Αλαμουντίν, η αντιμετώπιση μεγάλου μέρους του κόσμου υπήρξε σεξιστική, αλλά με αντεστραμμένους όρους. Οι Έλληνες στην πλειοψηφία τους τη συμπάθησαν -φταίει και το πολιτικό πλαίσιο του ερχομού και της δραστηριότητάς της βέβαια- και ασχολήθηκαν μαζί της με περισσή ευγένεια και άδολο ενδιαφέρον. Παρ’ όλα αυτά, ο πυρήνας αυτού του ενδιαφέροντος έχει σεξιστικό χαρακτήρα και θα ήταν υποκριτικό να μην το παραδεχτούμε. Η προσοχή των media και του κόσμου έπεσε στην ομορφιά της, στο ακριβό και σικάτο ντύσιμο, στο lifestyle της, στον γάμο της, στα γούστα της στο φαΐ και σε ό, τι απαρτίζει την επιφάνεια της γυναικείας της φύσης. Κανείς δεν έδειξε να ενδιαφέρεται για τη νομική της επάρκεια, για την πείρα, το ακαδημαϊκό της υπόβαθρο, την επαγγελματική της αποτελεσματικότητα – πράγματα δηλαδή που σχετίζονται πολύ περισσότερο με τους λόγους τις επίσκεψής της απ’ ό, τι η κόμμωση, το ταγιέρ της, και ο Τζορτζ Κλούνεϊ.

Προκύπτει, λοιπόν, χωρίς ιδιαίτερη σκέψη ότι από σεξισμό η κοινωνία δεν μαστίζεται μόνο όταν ένα πρόσωπο στοχοποιείται από κακόβουλους ανθρώπους και μετατρέπεται σε δέκτη ύβρεων και προσβολών. Ο σεξισμός, δηλαδή, δεν υπάρχει μόνο στην απεχθή και επαχθή εκδοχή του, δεν διαπιστώνεται μόνο όταν φτάνει στο ακραίο σημείο να γίνει αντιδεοντολογικός ή ποινικώς κολάσιμος. Υπάρχει και πολλά στάδια πριν, σε λιγότερο δυσάρεστη μορφή, αλλά καθόλου ευκαταφρόνητη. Γιατί το γεγονός ότι η μάζα επιλέγει να αντιμετωπίσει μια έγκριτη δικηγόρο ως πριγκίπισσα της Disney, ακόμα κι αν δεν επιβαρύνει πρακτικά την δικηγόρο, σίγουρα δεν είναι ένδειξη ώριμης σκέψης και υγιούς κοινωνίας. Ειδικά αν λάβουμε υπόψη πως αν επρόκειτο για άντρα νομικό, κανείς δεν θα εστίαζε στο στυλιστικό του context (πάρτε ως παράδειγμα τους εκπροσώπους της Τρόικας), αλλά στο πόσο σκληρός και άτεγκτος επαγγελματίας είναι.

Όσοι είμαστε σε θέση να αναγνωρίζουμε και να αντιμετωπίζουμε τον σεξισμό σε πρακτικό επίπεδο (σκεφτείτε, αλήθεια, πόσο λίγοι από τους γνωστούς σας τον αντιλαμβάνονται έστω ως θεωρητικό concept), δεν πρέπει να θεωρούμε ότι τον κατατροπώνουμε, απλώς επειδή απορρίπτουμε τις έξαλλες εκδηλώσεις του. Γιατί η υποτίμηση της γυναίκας δεν έγκειται μόνο στην ευθεία απαξίωσή της, αλλά και στη θετική αξιολόγησή της, όταν αυτή προκύπτει από σαχλά κριτήρια, άσχετα με το πνεύμα, την καλλιέργεια και τις διανοητικές της κατακτήσεις.

Advertisements
%d bloggers like this: